هَشت حَرفی

آن موقع ها که هَشت‌حَرفی را در بلاگفا شروع کردم هفده ساله بودم. امروز بیست و سه سال دارم؛ یعنی، شش سال پیش تا به الان. اکثر بلاگرهای آن دوران رفته اند، عده ای هنوز مینویسند و خوانده میشوند و عده ای هم مینویسند و خوانده نمیشوند. به فنا رفتن بلاگفا، نابلدی بیان و شبکه های مجازی جدید همه بهانه هایی بودند برای نابودی وبلاگ‌نویسی؛ اما، فقط بهانه بودند. انسان ها همین هستند که هستند. طبیعی ست خلوت شدن دنیای وبلاگ ها.

برای نوجوان هفده ساله‌ی آن موقع و جوانک بیست و سه ساله‌ی امروز، که اواخر دوران طلایی وبلاگ نویسی، نوشتنش را شروع کرده، بعد از شش سال، دل کندن از این محیط دشوار نیست؛ اما، آسان هم نیست. شیرین ترین لحظات وبلاگ نویسیم وقت هایی بود که بزرگ ترهای بلاگستان برایم کامنت میگذاشتند و یا لینک پستم را در آرشیوشان میدیدم. مثلا راهنمایی های نیکولا، وقتی که درگیر بزرگ ترین تصمیم زندگیم بودم یا تشویق قناری معدن به خاطر داستان دو خطی ای که نوشته بودم یا وقتی گوریل صدای سه تارم را پسندید یا... به هرحال اعتماد به نفسی که این‌ها به من میدادند را هیچکدام از اطرافیانم از پسش برنمی‌آمدند. حقیقت این است که آدم های واقعی زندگی من کاملا با آنچه که در فکرم میگذشت، مخالف بودند و وارونه فکر میکردند؛ اما، اینجا آدم‌هایی بودند که میفهمیدند. 

فعالیتم در طول دوران وبلاگ‌‌نویسی به دو موضوع سیاسی و اقتصادی خلاصه شد. خیلی کم پیش آمد که پا فراتر از این دو حوزه گذاشته باشم. در اصل چیزهایی را نوشتم که مطالعه ی وسیع و اندک تجربه ای در موردشان داشتم. گاهی هم جسارتی کردم و از دوست داشتن نوشتم که خب از اهلش، طلب پوزش دارم.

مدت‌هاست که میخواهم دیگر ننویسم.

امروز در اواسط مرداد ماه نودوهفت، هَشت‌حَرفی تمام میشود.

دور تا دور را سرک کشیدم. با پشت انگشت به شیشه کوبید. صدا کن مرا، صدای تو خوب است.

چند قدم دور شدم.

در ابعاد آن عصر خاموش، باد سرد زمهریر به میان استخوان رخنه میکرد و نورِ گیتی فروزِ چشمه‌ی هور، از میان ستیغ‌های به برف نشسته‌ی کوهستان، از دل رخشان میغ‌های حیران، در انتهای صمیمیتِ حزنِ جاده‌‌ای ترک خورده، پرتوک میزد. بیا تا برایت بگویم چه اندازه تنهایی من بزرگ است.

دو طرف جاده، درخت شتا بود، بشک سیمگون بود، خاک نم خورده بود و جای تایر یک جیپ قدیمی.

میان جاده، ما.

کسی نیست، بیا زندگی را بدزدیم آن وقت، میان دو دیدار قسمت کنیم.

[کمتر از نصف، من؛ خیلی بیشتر از نصف، سهراب و سعدی و فردوسی]

مارهای سنگی و سپید کوه، دو نگهبان رویین تن، با قدرتی حیرت‌آور، سال هاست دور تا دورش را احاطه کرده‌اند. در روزگاران دیرین، شاهی بر فراز آن کوه سربلند، برای خویشتن خویشش قلعه‌ای ساخته بود. آجر به آجرش را با بزهای کوهی بالا آورده بودند. بقایای آن قلعه و کوره‌ی آجر پزی هنوز پا برجاست. گویی تکه ای از افسانه هاست. افسانه ای که رگه هایی از وجودش پابرجاست. قایقی خواهم ساخت.

اسطوره ها نمیمیرند. شاهِ کوه اسطوره ایست که زنده مانده. چه کسی خواهد دید، مردنم را بی تو؟

تو گویی روحش هر شب با وجودم در می آمیخت و جوانه‌ی آرزوی کودکی‌هایش را  در خمیره‌ی کودکی‌هایم مینشاند. تا چون خودش، از من، منی بسازد دست نایافتنی. شاید برای او شدن، باید مورد هجومی همیشگی بود، زیاد دروغ شنید، زیاد بی‌معرفتی دید، همه‌ی کج رفتاری‌ها را لمس کرد، هرچه از بدکرداری هاست را تحمل کرد و هیچ نگفت. چه کسی باور کرد جنگل جان مرا، آتش عشق تو خاکستر کرد؟

قایقی خواهم ساخت، خواهم انداخت به آب، دور خواهم شد از این خاک غریب.

گاه می اندیشم خبر مرگ مرا، با تو چه کس میگوید؟

در دیده من اندرآ وز چشم من بنگر مرا / این بار من یک بارگی از عافیت ببریده‌ام / عقل و دل و اندیشه را از بیخ و بن سوزیده‌ام / ای مردمان ای مردمان از من نیاید مردمی / من با اجل آمیخته در نیستی پریده‌ام / امروز عقل من ز من یک بارگی بیزار شد / خواهد که ترساند مرا پنداشت که من نادیده‌ام / من خود کجا ترسم از او؟ / من گیج، کِی باشم؟ / در دیده من اندرآ وز چشم من بنگر مرا / امروز عقل من زمن یک بارگی بیزار شد / حبس از کجا من از کجا مال که را دزدیده‌ام؟ / در حبس تن غرقم به خون / در حبس دنیا مانده‌ام / حبس از کجا من از کجا؟ / در دیده من اندرآ وز چشم من بنگر مرا / زیرا برون از دیده‌ها منزلگهی بگزیده‌ام / در دیده من اندرآ/ بی دام و بی گیرنده ای اندر قفس خیزیده‌ام / زیرا قفس با دوستان خوش‌تر ز باغ و بوستان / خوش‌تر ز باغ و بوستان / خوش‌تر ز باغ و بوستان / خوش‌تر ز باغ و بوستان /  صد جان شیرین داده‌ام تا این بلا بخریده‌ام / یعنی مرا تریاق ده / زیرا در این دام نزه من زهرها نوشیده‌ام / در دیده من اندرآ وز چشم من بنگر مرا / از عافیت ببریده‌ام / از بیخ و بن سوزیده‌ام / از من نیاید مردمی / در نیستی پریده‌ام /  غرقم به خون / صد جان شیرین داده‌ام / زهرها نوشیده‌ام / حبس از کجا من از کجا؟ / اندر قفس خیزیده‌ام / زیرا قفس با دوستان خوش‌تر ز باغ و بوستان / در دیده من اندرآ وز چشم من بنگر مرا / بنگر مرا / بنگر مرا / بنگر مرا /  تریاق ده مرا.

[بیشتر از نصف با مولوی، کمتر از نصف با من]

روزی در میانسالی، به یک مرد جوان بیست ساله خواهم گفت: شهامت فکری وحشتناک‌ترین اتفاق زندگیم بود. همه چیز را از من گرفت. حتما خواهد پرسید:«چیزی هم عایدت شد؟» خواهم گفت: ... 

جوابش را همان موقع باید بدهم. 

آنَک که از من خواسته شد بدون «شرط بودنش»، تا آخرش تا بی نهایتش باشم، هیچوقت گفته نشد که چرا پذیرفتی؛ وانگهی، که به خاطر همان «بدون شرط بودنش» هیچگاه به دنبال «بله» گرفتن نبودم و ما بین بهشت و جهنمی غوطه ور بودم که هر لحظه چون گلوله ی برفِ در دست، بیشتر آبم میکرد و  به خودم میگفتم که همه چیز خوب است و تو همانی هستی که باید، وجودم مورد تهاجم واژه های نامأنوس قرار گرفت. واژه هایی که توبیخی بودند برای ماندن در برزخِ «بدون شرط بودن». واژه هایی که قیاس بودند، که تحقیر بودند. 

هیچ مردی، یک شبه مرد نشده که یک شبه همه ی مردانگیش را زیر سوال ببرند. هیچ آدمی دوست نداشته پیر بشود که پیر شدنش را پتکی کنند و هر از گاهی بر سرش بزنند. هیچ آدمی بی تفاوتیش به غم و شادی را دوست ندارد، که این بی تفاوتی تحمیلی و ناخواسته و عذاب آور را بر سرش بکوبند. هیچ آدمی دوست ندارد در معرض خطر باشد، با مرگ ملاقات کند به طوری که خودش را هم فراموش کند. هیچکس دوست ندارد یکی از بهترین شبهای زندگیش را در تب و تاب مرگ دیگری بگذراند. هیچکس دوست ندارد در تمام تصمیم گیری های مهمش به واقع تنهای تنها عمل کند و نتواند از هیچکس کمک بطلبد.

من پیرم، سختم، دردآورم، کارهایم برای بقیه عجیب، ابلهانه و احمقانه است و بیش از هرچیز دیگری عذاب آورم؛ اما، «زندان‌بان» نیستم. دستانی را گرفتم که خودشان از من محکم تر گرفته شدن را میخواستند. بین زمین و هوا رهایشان نکردم و روی قلبم گذاشتمشان. نه برای آرامش خودم که برای آرامش خودشان که برای اطمینانشان که برای شأن و منزلتشان. «زندان‌بان» نیستم.

هَشت‌حَرفی آنقدر شکسته و درمانده شده که میداند نوشتنش میتواند حال خیلی‌ها را خراب کند. نمینویسد. دستانش را خواهم شکست، فکرش را گِل خواهم گرفت، احساسش را به رگبار گلوله خواهم بست و وجودش را زنده به گور میکنم. این همان اتفاقی‌ست که  از او میخواهند. از اویی که من واقعیم است و من واقعیم مکتبی ست که درکش برای اغیار و نامحرمان حرام است. 

شبیه تسلیم شدن است. شبیه خیلی چیزهای دیگر هم هست. هیچکدامشان اما نیست.

[اصفهان عطش‌زده - بیست و پنجم تیرماه - چهار صبح]

بند پوتینم را سفت میکردم.

خیلی سفت میکنی! - کوچیکن. پوتین مگه نباید یه سایز بزرگ تر باشه؟ چیه آخه این؟ - غر نزن دیگه. خوبه همینا. - اسیر شدیم. - خوبی؟ - آره. چطور؟ - ابروهات و چشمات که میگن خوب نیستی. - شکلشون اینجوریه. - اولین بار که نیست میبینمت. 

ببینم بابات چقدر جبهه بوده؟ - پنجاه و سه چهارماه فکر کنم. - میشه چند سال؟ - چهارسال و نیم تقریبا - چند سالش بوده؟ - از پونزده سالگی رفته. - خیلی از تو کوچیک تر بوده پس. خاطره هم برات گفته؟ - تا وقتی بود که بچه بودم. چیز زیادی بهم نگفته. اونم مثل من بود. کسی زیاد از فکرش و زندگیش سر در نمیاورد. از زبون دوستای قدیمیش شنیدم بعضیاش رو. اونم باز خیلی کم. دوستی نمونده بود که زنده باشه و شهید نشده باشه. - چیز کم چی بود؟ - مثلا از خرازی زیاد میگفت. یه هدیه هم سر پست ازش گرفته بود. - سر پست؟ هدیه داده بود یا جایزه؟ - از سر پستش فهمیدی؟ آره جایزه بهتره. - قضیه چی بود؟ - خرازی یواشکی شبانه میاد که امتحانش کنه، بابای منم دستگیرش میکنه و اسیر میگیره و میبردش مقر. تو مقر میفهمه خرازیه. - تا مقرشون پیاده میبردش؟ - آره. - چه باحال. چی بهش جایزه داده بود؟ - یه رادیوی مشکی. - هستش هنوز؟ - وقتی بابام رفت، اون جایزه هم انگار باهاش رفت. آب شده رفته تو زمین. هرچی گشتم پیداش نکردم. - دلت تنگ شده؟ - بیخیال. - دل منم مثل تو زیاد واسه بابام تنگ میشه. تو حداقل دیدیش و باهاش زندگی کردی. من که هیچی.

من تو کوه مار و عقرب زیاد دیدم. حشر و نشر داریم و خاله بازی هم میکنیم. تو کویرم همینطور. اینجا مار و عقرباش خیلی خرن. آماده ن که بزنن لت و پارمون کنن. خورده برده دارن؟ چیکارشون کردن؟ - باز داری غر میزنی. - شما نظامی هستید و من یه بچه ی بیست ساله. نظامی چیه؟ کماندویی تو. انتظار داری بگم بَه بَه چه مار قشنگی؟ بعدم یقه ش رو هم بگیرم و دمش رو ببرم و خونش رو مثلا بمکم؟ - یا خدا. مگه من از این کارا میکنم پسر؟ - حالا دیگه. کماندوهای آمریکایی میکنن. تو هم بکن شاید خوب باشه. - شوخ طبعی بی مزه ت تو این موقعیت واقعا قابل تقدیر نیست. - به هرحال. - به هرحال چی؟ - هیچی.

حال میده دست از پا دراز تر برگردیم. - کجاش حال میده؟ - کلا ضایع شدن یه حال اساسی به من میده. - حالا من اسیر شدم یا تو؟ - هر دومون. - اون چیه؟ - دفتر. - دفتر بودنش رو که میبینم. چی مینویسی؟ - هیچی. این روزامو مینویسم. - چقدرم تابلو خالی میبندی. معلومه داری یه کلمه رو چندبار مینویسی. - خیلی کار بدی میکنی که نگاه میکنی. - بنویس مشقاتو. - همه ی من همین یه کلمه ست که تکرار میشه. 

جلد دفتر آبی بارها خاکی شد و من هربار، خاک های چسبناک را با شیشه شوی عینکم پاک میکردم. 

آماده ای؟ - آماده ی چی؟ - گفته بودم اینجا مرگ از زندگی بهمون نزدیک تره. - یه جوری میگی انگار اونجا که بودیم، زندگی چسبیده بود به ما ول نمیکرد. - هرچی بهت یاد دادم رو مرور کن. مغزت رو آماده ی هر اتفاق و شرایطی بکن که شوک نشی. زود تموم میشه و برمیگردیم.

آقا میگم تهش چی؟ هیچ اسمی که از مانمیمونه. همونایی که مارو فرستادن اینجا و پشتمون قایم شدن سودش رو میبرن و واسه شون رزومه میشه. خصوصا من و این بشر کلا این وسط نخودی محسوب میشیم. - پشیمونی؟ - نمیدونم. - میفهمم. اینجا جای اونا نیست. جای مرداست. - من مردم الان؟ - میخوای بگم گوشی بیارن برات زنگ بزنی خونه؟ - خونه که نه. بیچاره ها فکر میکنن با دوستام رفتم سفر. - چرا؟ - سوال نکن. - بگم گوشی بیارن یا نه؟ - گوشی خودم رو بگو بیارن. بقیه به دردم نمیخورن. - گوشی خودت فکر نمیکنم بشه. - به جهنم. با مسئولیت خودم. بگو بیارنش. فقط چند دقیقه. - امتحان میکنم ببینم میشه یا نه. فقط باید موضع عوض کنیم. 

صبح قرار بود بیاورند. شب آوردند. دور شدیم. توانستم صدایش را بشنوم. گفت معنایش این نیست که دستکش هایم را قرار است در بیاورم. آرام شدم. برگشتم. این آرامش قبل طوفان بود و آخرین باری که طعم آرامش را چشیدم.

انگار سرما خوردم. این همه راه رو با این ماشینای شما میتونم بیام؟ - تبت خیلی بالاست. - همیشه همینجوری سرما میخورم. یه دور میمیرم و زنده میشم. - یه کاری میکنم واسه ت پسر، تو فقط الان سرماخوردگیت رو فراموش کن. اونی که دستته رو چکش کن و محکم تر از همیشه نگه دار. - باشه.

رسیدیم و از من جز تکه ای روح مجروح نمانده بود.

بی صبر، سرگشته، حیران.

کجاست؟

میشه یک نفر با سند به من بگه چرا بیستم تیر نمیرسه؟ 

این یادداشت از آن متن هایی ست که دوست دارم خوانده شود. شاید نگارشش جذاب نباشد؛ ولی، ایمان دارم که این یکی از با ارزش ترین دست نویس هایم خواهد بود. میتواند خواننده را به فکری سازنده فرو ببرد. جذاب نبودن نگارش را بگذار پای هیجان نویسنده‌.  دو نکته هم باید ذکر کنم؛ اول اینکه از به کار بردن بعضی اصطلاحات تخصصی شرمنده ام، اقتضای مطلب بوده، وگرنه هیچوقت استفاده شان نمیکردم، به هرحال اصل مطلب هیچ وابستگی به دانستن اصطلاحات ندارد. دوم هم اینکه نویسنده، یک لیوان چای کنار دستش گذاشته و گهکاهی کمی از آن مینوشد و بعد باز مینویسد.

تصویر بالا چارت قیمت سهم تکمبا( کمباین سازی ایران) در تایم فریم روزانه است. دو قسمت از این چارت را با مستطیل رنگی کرده ام. چرا؟ عرض میکنم.

قبلا هم گفته بودم که این چارت ها براساس احساسات آدم ها شکل میگیرند؛ پس، ربط دادن های بعدی که میخوانی، به همین سبب است.

اسم آن خط چین ها که میبینی اَندیکاتور باند بولینگر است. شامل باند بالایی(UB)، خط میانی(ML) و باند پایینی(LB) ست که هر کدام خواص خودشان را دارند. مجموعه ی این خط چین ها شبیه یک رودخانه است، اینطور نیست؟ بهتر است از این به بعدش را روی تصویر زوم کنی و دقیق تر نگاهش کنی. دو قسمتی که رنگی کرده ام ویژگیشان فشردگی و تراکم است. خوب دقت کن، آیا قسمت دیگری میبینی که تا به این حد فشرده باشد؟ این فشردگی ها مانند فنر میمانند. قیمت بالا و پایین میشود و سرانجام، اگر باند بالایی را بشکند به شدت صعود خواهد کرد. از سمت چپ، اولین مستطیل را ببین! بعد از اینکه قیمت، باند بالایی را رد کرده، پله پله و با سرعت زیاد رشد کرده.

تا این جایش را داشتی؟ 

سِیر دوست داشت و عشق بین یک خانم و آقا هم دقیقا به همین شکل است. یک رودخانه که شروعش مانند فنر بوده و پشت سر هم بالا و پایین میشده و حالا که مطمئن شدند به دوست داشتن یکدیگر، باند بالایی میشکند و اتفاقی در زندگی دو نفر می افتد که شبیه همین رشد سریع است.  فنری که آزاد شده. همه چیز شیرین، همه چیز پر از خاطره و همه چیز گوارای وجود هر دو طرف. 

برگردیم به چارت. مدت کوتاهی میگذرد که بعدِ آن صعود قدرتمند، قیمت باز می ایستد. بالا و پایین میشود، نوسان میکند، باندها تنگ تر و تنگ تر میشوند، مشکلات بیشتر میشوند، خبرهای خوب هست، خبرهای بد هست و ما اینجا اصطلاحا معتقدیم به اصلاح قیمت که اگر اتفاق نیفتد احتمال اینکه سقوطی وحشتناک رخ بدهد بسیار است. آدم هایی که سودشان را کرده اند و همچنین آدم هایی که نابلدند و ترسو، اینجای کار سهمشان را به دیگری میفروشند و میزنند به چاک. آدم های حسابی، از همین نوسان ها و بالا و پایین شدن ها هم سودشان را برمیدارند. روی باند پایینی میخرند و روی باند بالایی میفروشند.

خب؟

عمده ی طلاق ها در کشور ما زیر سه سال زندگی مشترک اتفاق می افتند. چقدر شبیه، نه؟ بعد از یک عشق آتشین، آنگاه مواجه شدن با مشکلات و خوبی ها و بدی ها. یک عده خودخواه، که سودشان را کرده اند و یک عده که میترسند، پا به فرار میگذارند. حافظ، صدها سال پیش این را خوب فهمید و اینطور سرود: «الا یا ایها الساقی ادرکاسا و ناولها / که عشق آسان نمود اول ولی افتاد مشکل ها.» افتادن مشکل ها، همان باندبولینگر فشرده است، همان تنگنای زندگی. گذراندنش انسان میخواهد. انسانی که صعود را ببیند، انرژیش را نگه دارد و از فشردگی و بالا و پایین شدن ها هم حتی سودی برای خودش و معشوقش بسازد. 

چطور بود؟ تصور میکنم ادامه اش جالب تر باشد.

پس ما از سمت چپ، یک فشردگی داشتیم، یک صعود و حالا باز یک فشردگی دیگر. بِایست! به فشردگی دوم بیشتر نگاه کن. از اول تا آخرش را خوب زیر نظر بگیر. طولانی تر از فشردگی اولی ست، اینطور نیست؟ حالا مرحله ی بعدش را نگاه کن!  میبینی؟ صعودش بسیار بیشتر از قبلی ست. هرچه مدت زمان آن فشردگی بیشتر بوده، صعودش هم تند و تیز تر و بیشتر و بیشتر بوده. تا آن بالای بالا صعود کرده. فشردگی، قیمت را اصلاح کرده، بازار را مطمئن کرده، توجه را جلب کرده و فشرده تر و سخت تر شده، ترسوها را بیرون ریخته و به یک باره صعود کرده. یک صعود فوق العاده.

زیبا نیست؟

دوست داشتن، سه سال اولش سخت است. دو نفر از دو فرهنگ متفاوت، با دو خانواده ی متفاوت، فکر متفاوت، شناخت ناکافی و بی تجربگی محض. رابطه شان نیاز به اصلاح دارد، نیاز به بالا پایین شدن، نیاز به شناخت بیشتر، نیاز به هماهنگی، نیاز به تعهد و مطمئن شدن از عشق و بعد صعودی دارد بسیار دل انگیز و گوارا. زندگی شیرین میشودِ ماجرای دوست داشتن.

به چارت برگرد! مرحله ی آخر را میبینی؟ چقدر شگفت انگیز! علی رغم پایین و بالا شدن ادامه دارش، بدون آن فشردگی ها، روندی صعودی را در پیش گرفته. آرام و با طُمأنینه. پایین آمده، به کف باند پایینی هم خورده؛ ولی، اولا باند پایینی بالای آن صعود آخر قرار دارد و ثانیا هیچگاه قصد شکستن نمیکند و باز میگردد به باند بالایی، آن هم با ارزش بیشتر از همیشه. اینطور میشود که بقیه ی چارتمان صعودی ست و هر لحظه اش سود ساز.

چایم سرد شد. عوضش کنم برمیگردم.

اعجاب انگیز بود، نه؟ دوست داشتن ها ارزششان تکنوفاندامنتال است. یعنی هم از لحاظ تکنیکی و با نگاه صفر و یکی، قابل تعریفِ منطقی ست و هم از لحاظ بنیادی، منطقِ محکمی دارد. 

سه سال اولش سخت و طاقت فرساست.

تسلیم شدن، خودخواهانه ترین اتفاق ممکن است و خودخواهی یعنی ترسیدن. آدمی که بترسد میبازد و بازنده ها هیچوقت رستگار نمیشوند. پستی بلندی های زندگی، مثل فنری هستند که تو و معشوقت را آماده ی پرتابی بلند خواهند کرد. این را از من بپذیر، ایمان داشته باش و برای خودت بجنگ! سهم تو برای توست، به اغیار نفروشش!

راستی، بفرما چای با هِل و دارچین!

به چند دلیل، مثل اینکه روزهای اول است و بی تجربه‌ام یا این پاره از زمان جداً پر التهاب و استرس زاست و خِبره ها هم سردرگمند، جو مسلط بر زندگیم به کلی از قبل هم به هم ریخته تر شده. حکما اگر جام جهانی نبود اوضاع بدتر از این هم میشد. یعنی همین دو بازی روزانه و شبانه میتواند کمی از آن جو حاکم خارجم کند. آدم های زندگیم؟ ای بابا. دلت خوش است. کدام آدم های زندگیم؟ کسی که نخواهد برده و مطیع باشد که آدمی برایش نمیماند. یکّه و تنها میشود. آدم ها از اولش دوست داشتند به گردن هر موجودی یک قلاده بیندازند. آن وقت که نتوانستند، پوستش را کندند و پوشیدند. رام کردن، قلاده، احتمال رام نشدن، سپس پوست کندن و بعد پوشیدن. پنج مرحله شد. امروز در مرحله ی چهارمم.

همین دیروز با استاد تماس گرفتم و گفتم که یادتان باشد از اولش هم این شما و بعد ما بودیم که درست میگفتیم. چقدر برای این بزرگواران نامه نوشتیم؟ لاکردارها نامه که هیچ، پیام کلامی فرستادن هم که هیچ و تلگرام هم که بچه بازی بود، نکردند جواب سلاممان را بدهند. چقدر شما مصاحبه کردید؟ کسی گوشش بدهکار بود؟ به اسم مصلحت، تاکتیک و عقلانیت تیشه به ریشه‌مان زدند. سخت شرمنده ی عقل و فکرم شده‌ام.

از اینکه نمیدانم سال ها بعد قرار است چه اتفاقی برایم رخ دهد خوشحالم. تجربه میگوید، همیشه در جایگاهی قرار میگیرم که فکرش را هم نمیکنم. نگرانش نیستم.

خوشحالم از هَشت بودنم. هَشتی که روی دوپایش ایستاده و سرش را بالا گرفته.

گاهی چند قدم به سمتم می آید و می ایستد. می ایستد تا ببیند بازهم میخواهم بروم یا مقصدی دارم. چشمانش نه وحشی ست و نه گرسنه، فقط کنجکاو است. سگ های ولگرد کنجکاو، آدم را جور خاصی نگاه میکنند. چند قدم جلو می افتد، زمین را بو میکشد و مینشیند. درست همان طور مینشیند که در کودکی نقاشیش را میکشیدم، کنار کلبه ای بالای کوه، با درختانی سر به فلک کشیده و رودی پر آب که پلی چوبی دارد. 

کنارش که رسیدم به چشمانم خیره بود. به راهم ادامه ندادم و نگاهش را با نگاه پاسخ دادم. چه شباهت عجیبی. نکند همان نقاشی کودکی هایم است که در قسمتی از رویاها گم شد و حالا سر از این تمدن کثیف آدم ها در آورده؟ نه، گم نشده بود. نباید گم میشد. باید همان جا میماند.

- اینجا چه میکنی؟ تو را در گوشه ای از خیالم، میان نقاشی های سبز و آبی رها کرده بودم. میان آن سروها و کاج های بلند، کنار گاو و الاغ گذاشته بودم. زیر آن قله ی برفی. مگر نزدیکترین دوست آن گوسفندهای سفید نبودی؟ رفیق خروس و جوجه هایش. تو مگر کنار آن چاه آب نمینشستی؟ اینجا، میان این فکر های زباله چه میکنی؟

به سرم زده. دیوانه شده ام.  یک نفر نیست فریاد بکشد:« خفه شو؟»

از سر عادت دستانم را در جیب هایم فرو میکنم. میروم. از پشت سر صدای پارس کوتاهش را میشنوم. برمیگردم. نگاهم میکند.

- هرکجا که بودی برگرد به همان جا. نکند دلتنگیم به تو رخنه کند. خودت را از دست روح بیمارم نجات بده.
«من دلتنگ تو بودم که خودم را از قله ی کوه به اینجا رسانده‌ام. از دلتنگی چه میفهمی؟ برگرد پیشمان. جز تو هیچکس راضی به زندگی روی آن قله نمیشود. ما تنهاییم. دلمان تنگ توست. سال هاست که بی تو مانده‌ایم. لعنت به اینجا که چیزی نگذشته، من را هم آشغال خور کرده. شهر شما پر از گرگ هایی ست که  از آن ها سخت میهراسم.»
- تو گم شده‌ای. خودت را پیدا کن و نجات بده. برو از اینجا.
«تو مرا گم کرده‌ای. اولین بار که مداد مشکیت را بر سفیدی کاغذ کشیدی و از ساختن من، چشمانت درخشید را فراموش کرده‌ای. برگرد به جایی که به آن تعلق داری. کودکی که من میشناختم، زیر بار هیچ زوری نمیرفت. تو را چه شده که به خواسته‌هایشان تن در میدهی؟ ما با توییم. همه‌ی کودکی‌هایت با توست. نگذار دست روزگار زورش به ماهم برسد. مچش را بخوابان!»
- کمرم تیر میکشد و خمیده مانده. برو از اینجا.

رفت و دیگر نیامد. واقعا گم شد. آیا کسی خبری از او دارد؟

اینجا نبرد نرماندی ست و مرا میان سیاه‌ترین ابرها در دل دریایی متلاطم رها کرده‌اند. به راستی حق آن نیست که از میان جان فریاد بکشم؟ تا کی این مهر خموشی بر لبانم باید ایستاده بماند؟ تا کی؟ تا کی باید زیر نگاه هیتلر و موسولینی باشم و از استالین، روزولت، چرچیل و دوگل دستور بگیرم؟ میدانم، میدانم در نهایت این منم که به جرم سقوطی ناخواسته و از روی ناچاری، از عکس های استالینی سانسور میشوم. احمقانه است این سکوت و هیچ نگفتنم. احمقانه است این انتظار پوچ و بی دلیلم. این من نیستم و من از این منِ کودن و بی دفاع، رنجیده.

جانم به لب رسیده و لعنتی در نمیرود. بیا، یک گلوله بزن و تمامم کن. 

خرداد، با هیجدهم احمقانه و بی خاصیتش مرا بیشتر و بیشتر مشوش و مغشوش کرد. تا به حال خودم را به این حالت ندیده بودم. این من، منی دیگر است که هیچوقت انتظارش را نداشتم. ترسناک و مهارگسیخته، ثانیه ها را معدوم میکند و اندک اندک خودش را میبلعد.

گاهی همه چیز بستگی به شانس دارد. شانس نیرویی غریب است که ما آن را نمیبینیم؛ ولی، میتوانیم حسش کنیم. من در تلاشم تا یک عبارت را برای خودم نهادینه کنم، در تلاشم که به آن پایبند باشم و آن عبارت این است که: «بر اساس منطق فرآیند را کنترل کن و نتیجه را به شانس بسپار.» این عبارت بارها در زندگیم نمود عینی داشته. آی‌جی‌آی یک بازی کامپیوتری کماندویی بود که اواخر دهه ی نود و اوایل قرن بیست و یکم دو نسخه از آن منتشر شد. سرعت عمل، هوشیاری، تجربه، نترسیدن از شکست و امتحان دوباره‌ی راه های مختلف و منتظر نتیجه ماندن از نیازهای اصلی این بازی برای گذراندن مرحله ها بود. مهم ترین درسی که این بازی به من داد، این بود که راه های مختلفی برای رسیدن به نتیجه هست که آدم ها براساس شانس و تجربه و شناختشان، یکی را انتخاب میکنند. راه منتخب ممکن است نسبت به راه دیگری سخت تر یا آسان تر باشد؛ ولی، در ظاهر به همان نتیجه خواهد رسید و هرکدام از راه ها لذت و هیجان خاص خودشان را دارند. درست است که هدف در انتها ظاهرا یکی ست؛ ولی، پاداشی که مغز شما برای کارهای سخت میدهد بسیار بیشتر از پاداشی ست که برای کارهای آسان به شما میدهد. تصور میکنم که این پاداش، معنای خوشبختی ست.

پ.ن: میدانم او از اینکه جوابم را مدت هاست با سکوت میدهد و تماس هایم را بی پاسخ میگذارد سخت ناراحت میشود. من هرچه تلاش میکنم که تماسی نباشد، حرفی نباشد، چیزی نگویم که سکوت کند، بی پاسخ بگذارد یا هر چه، نمیتوانم. خودم را به در و دیوار میزنم، خودم را سرزنش میکنم، خودم را به هرچه که بشود گفت میبندم که نکنم و دچار استحاله شوم؛ ولی، نمیشود. این ناراحت شدن اساسا حق او نیست و این حد از کنترل روی دل و مغزم بسیار سخت بوده. من اصولا آدم دوست داشتنی ای نیستم. مثل کودکی هایم، نوجوانی هایم و امروزهایم. 

دیروز از ساختمون تجاری اومدم بیرون، کنار خیابون کیفم رو گذاشتم رو صندوق عقب یک پراید سفید رنگ که عینکم رو تعویض کنم. در حال بستن دکمه ی جای عینک بودم که حس کردم از وسط نصف شدم. 

یک ماشین شاسی بلند مشکی رنگ، از پشت اومد کوبید به کمر من.  نه به اون شدت که بین دو تا ماشین تبدیل به کتلت بشم ولی دردناک بود و چشمام سیاهی رفت و نشستم رو زمین. علاوه بر اون کیف رو دوشی، کوله هم داشتم که وسایل باشگاهم توش بود و اگر کوله نبود مطمئنم بلای ناجوری سرم میومد. 

ماشینم تو پارکینگ بود. زنگ زدم به دوستم و اومد پایین و باهم رفتیم بیمارستان که زودتر مراحل درمانی رو صورت بدم که خب همونطور که انتظار میرفت خدارو شکر مسکن و یکی دوتا داروی دیگه و یه چیزی شبیه کمربند و چندتا توصیه کلِ نیازم بود. مسکن که به نظرم مسخره ترین، احمقانه ترین و بی اثرترین چیز ممکنه، یک مقدار باعث شد روز بخوابم و دیشب دیگه نه خوابم میبرد نه درد دست برمیداشت از سرم. تحملم مقابل درد خیلی کمه. دیگه حالا اگه اینجوری باشه که به هیچ صراطی هم مستقیم نباشه و همه ی پوزیشن های ممکن رو برای استراحت ازم بگیره که واویلا.

امروز صبح مجبور بودم برم بیرون از خونه و نمیشد استراحت کنم. علاوه بر درب و داغون بودنم در اثر بی خوابی، شکل نشستن و ایستادنم و طرز راه رفتنم ، انقدر مضحک بود که خودم خنده م گرفته بود. مردمم که خب طبیعتا زوم میکردن که این چرا این شکلیه پس؟! حالا همه ی اینا هیچی و داستان و قصه و مسخره بازی و لوس بازی، اینکه اون خانمی که با شاسی بلندش زد به کمر من، چطور بعدش دنده عقب گرفت، پارک کرد و بعد پیاده شد و باز رفت، یک علامت سوال بزرگه بَرام. یعنی انقدر شاسیشون بلنده که از اون بالا نمیبینن آدمارو؟

دانه‌ی برف از بالای ابرها خودش را به دست نسیم میسپارد و همراه زاغ‌های زیادی سیاه، پایین‌تر و پایین‌تر می‌آید تا بر خاکِ خُشنود قلّه، آرام گیرد. آنگاه بدون حق انتخاب، بر سر یک دوراهی میماند.

یکی آفتابِ صَریح، که از بین ابرها بیرون میزند و در دل آسمانِ به اَندازه آبی، مهر جان افزایش را نثار دانه ی برف میکند. خلوص آفتاب، گَرمای اِدراکی ست که دانه‌ی برف را به قطره آبی مبدل میسازد که از قله حرکت میکند و قطره‌های دیگر را به خودش پیوند میزند. بعدازآن جویباری کوچک و آهسته تدارک میبیند، سپس رودی خروشان و پرجنب و جوش میشود و آنک  دریایی موقر و بردبار میسازد. دیگری یخ زدن است. آفتابِ صَریح نیست، گَرمای اِدراک نیست و دانه‌ی برف، دانه‌های دیگر را به خودش پیوند میزند، نه برای جویبار و رود و دریا ساختن، که قطعه یخی مقاوم و بدون هیچ راه نفوذی میسازد تا روزها، سال ها، قرن‌ها و شاید میلیون‌ها سال همان جا یخ‌زده باقی بماند تا به هنگام مرگ قلّه. 

دانه ی برف روح دلتنگ من است و در آستانه‌ی این دو راهی ست. در فکری آهِسته و آرِزویی دور، در انتظار یِک دَهانِ مُشَجَّر تا با دم مسیحایی خود، در پاییزهایی که آمده‌اند و بارها خواهند آمد، از سَفَرهای خوب حَرف بزند،  زیر لب زمزمه میکند: «اِی عَجیبِ قَشَنگ با نِگاهی پُر اَز لَفظِ مَرطوب، مِثلِ خوابی پُر اَز لُکنَتِ سَبزِ یِک باغ، چَشم‌هایی شَبیهِ حَیای مُشَبَّک، پِلک‌های مُرَدَّد، مِثلِ اَنگُشت‌های پَریشانِ خوابِ مُسافِر، زیرِ بیداری بیدهای لَبِ رود.»

* ما هیچ ما نگاه، سهراب سپهری

در من یک افسر بالا رتبه ی اس.اس زندگی میکند که حکم ماموریتش را مستقیما از دست  هاینریش هیملر گرفته است. شب ها از کلبه اش بیرون می آید، روی نیمکت چوبی مینشنید، با اشتیاق آسمان را تماشا میکند، چند ریگ از روی زمین برمیدارد و بالا پایین می اندازد، یکی یکی چند متر آن طرف تر پرتابشان میکند و بعد برمیگردد به کلبه اش و در را به آرامی میبندد. تعریفش از شرافت پیچیده است و به همین سبب بیشتر دقایق زندگیش را حقیر میداند و لحظه ها و دقایق خاصی را شرافتمندانه. شرافت آن دم است که جز خودش را میبیند. شرافت آن دم است که برای جز خودش میخندد، میگرید، میجنگد، برمی‌خیزد، می ایستد، میماند، میمیرد. جز خودش یعنی پیشوا و آرمان هایش که با پیشوا تعریف میشوند.

رهایش کن.

شبی را در سرمایی که تا استخوان نفوذ داشت، در یک چادر کوچک، میان یک کیسه خواب، نزدیک قله ی کوه، تنها، به صبح رساندم. احمقانه بود؟ تا دلت بخواهد از ذره ذره اش حماقت بیرون میزد. ناچار بودم که بین رویارویی با مرگ و خود مرگ یکی را انتخاب کنم و اولی را پذیرفتم. نیمه های شب با چاقو چند بار به لیوان فلزی ام ضربه زدم تا خطر حیوان درنده کم تر شود. زیپ چادر را باز کردم و چشمانم را روی زمین و آسمان غلتاندم.

خاک و سنگ و علفزار، با نور ستاره ها که از همیشه نزدیک تر بودند روشن شده بود و ماه به راستی برای اولین بار، از خودش نور داشت. نوری ملایم. گویی خورشید را با دیفیوزر پوشانده باشند. ملایم و نرم اما پر نور و پرشور، روشنِ روشن؛ وانگهی، ذره ای چشم را آزار نمیداد.

ماه از چشمان او به چشمان من، همان ماه همیشگی نبود.

هیچ از خودش پرسید این دیوانه چرا هربار که دستم را پایین میکشم، باز اندکی بعد همان را تکرار میکند؟

دستش را بالا آوردم تا نگاهش کنم. دستش را پایین آورد. چند دقیقه ی بعد باز بی اختیار دستش را بالا آوردم و در سکوت خیره شدم به انگشترش. دوبار، سه بار و سیری نبود و سیری هم نباید. همان ماه، همان روشنی خیره کننده، این بار میان انگشتش، میان انگشتانم. 

حجم عظیم خلوص و بی آلایشی و زلالی و پاکی اش و پاک سوختنم.

ماه از دست او به چشمان من، همان ماه آن شب بود.

یک عالَم نوشتم و به کسری از ثانیه همه را پاک کردم.

کسی «درباره‌ام بخوانید»ِ چسبیده به هدر هَشت‌حَرفی را خوانده؟ آنجا بعد از کلی اراجیف که هر دفعه از پاراگراف‌هایش کم شد تا به حال حاضرش برسد، نوشته ام:«راهی که برای رسیدن به قدرت انتخاب کرده‌ام نوشتن  است.»

دیگر نوشتن به من قدرت نمیدهد.

هر بار از پل آذر که میگذرم، چشمم به آن وسعت خشک می افتد و شب های خنک و پرستاره اش که دیگر نیستند. نگاهم را به جلو برمیگردانم و پدال گاز را بیشتر فشار میدهم و سعی میکنم به هر نحوی سبقت بگیرم و فرار کنم. زاینده رود خشکیده؛ اما، کویر نشده. کویر این شکلی نیست، کویر نشاط آور و جان افزاست و این رگ خشکیده، عذاب آور و جان کاه.

پرت شدم به آن دَم که سینی چای نطلبیده را جلوی دستانت گرفتم و تو با خوش طبعی، گل محمدی و دارچین و هِل را در لیوان چای هایمان ریختی. بعدش چای خودت را با نبات شیرین کردی. نگاهت کردم و بعد تمام چایِ شیرینِ معطر تو را، من خوردم. خوشحالم که چایشان جوشیده بود و دوستش نداشتی. من هم دوستش نداشتم و از لیوانم فقط چند قطره‌اش کم شد. چای باید می‌آمد، چون انار آنجا بود. میدانی که؟ چای باید کنار انار باشد.

و حکما آن روز چای، وظیفه اش بود که بجوشد.

چطور شد که از یک قطره ی چایِ شیرین تو نگذشتم؟ آب حیات زیر سخن های خوب اوست / آب حیات را بخور و جاودان ممیر.

نه نمیشود، باید سیر منطقیش را بیابم.

قرار بود چای و قهوه ترک نخواهیم. چای، خودش بی دعوت آمد تا انار مقابل چشمانت تنها نباشد. مهمان ناخوانده‌ی خوش یمن. تو گل محمدی ریختی و گفتی: «این گل منه»، تو دارچین ریختی، تو هِل ریختی. با نبات شیرینش کردی. جوشیده بود. کم پیش می‌آید که چای جوشیده بگذارند جلوی مشتری‌هایشان. چای جوشیده دوست نداشتی. نخوردی؛ اما، میدانی عطر نفست را گرفته بود و طعم توت فرنگی هم میداد؟ آب حیات زیر سخن های خوب اوست / آب حیات را بخور و جاودان ممیر. مو به مو این قیاسات و مقدمات معین و مبرهن شد و رسماً و طبعاً و عقلاً و شرعاً واجب آمد نوشیدن آن آب زندگانی بر من. 

فلاتمت و من الماء کلّ شیء حیّ.

این چنین کام یافتم و زنده شدم. 

حضور تو هیچوقت فراموش نشده، هرگز هم فراموش نمیشد و ابدا فراموش نخواهد شد. فقط منِ همیشه یکّه و تنها و درگیر، تا آمدم عادت کنم به دو نفر بودن، طول کشید. به اندازه ی ثانیه به ثانیه ی طول کشیدنش شرمنده ی حضور بی دریغ و آفتابیت بوده ام و هستم.

کنونم آب حیاتی بحلق تشنه فرو کن